Ontroerende treurmuziek van Bach en Zelenka door de Nederlandse Bachvereniging Trauerode

Logo Bachvereniging.JPG
Het programma ‘Trauerode’ dat de Nederlandse Bachvereniging van 4 tot en met 8 maart uitvoert, is een dubbele ode voor een koningspaar. Een werk voor haar (Christiane Eberhardine) en één voor hem (August de Sterke): ‘Trauer-Ode’, geschreven door de protestant J.S. Bach voor Christiane en Officium Defunctorum van de katholiek Jan Dismas Zelenka, voor haar man August.
 
Protestants en Katholiek
Vorsten trouwden zelden uit liefde, daarvan getuigden ook August de Sterke en Christiane Eberhardine. Terwijl haar man Dresden omtoverde tot een barokke speeltuin voor de rich and famous – en het niet zo nauw nam met zijn huwelijkse geloften – bleef de keurvorstin liever bidden, vooral toen August om politieke redenen katholiek werd. Sachsens Betsäule noemden ze haar, de bidzuil van Saksen, en met haar protestantisme werd ze een nationale heldin.
 
Dramatisch dubbelportret
Bij Christiane Eberhardines overlijden schreef Bach voor de Leipziger universiteit een rijk bezette rouwcantate, een van zijn roerendste. August werd op zijn beurt in Dresden herdacht, onder meer door Jan Dismas Zelenka. Diens extravagante Officium Defunctorum klinkt felgekleurd in handen van de Tsjechische dirigent Václav Luks. Na zijn indrukwekkende Matthäus-Passion in 2017 keert hij bij ons terug voor een dramatisch dubbelportret.
 
“Bach en Zelenka: ze hebben beiden iets heel eigens”
Dirigent Václav Luks over de componisten in ‘Trauerode’: “Waar bij Bach de taal heel belangrijk is, bemerk je bij Zelenka een obsessieve liefde voor de klank. Wat beide componisten verbindt: ze hebben iets heel eigens. Als je Bach hoort, weet je meteen dat het Bach is. Voor Zelenka geldt hetzelfde. Zo persoonlijk, zo uitgesproken, zo met emotie geladen. Zijn muziek zier er op papier vaak niet spectaculair uit, maar het klinkt wel geniaal.”